شاردن شهر اصفهان را محله به محله شرح داده و آثار باشكوه اصفهان را بتفصيل توصيف كرده است . ( قسمت اصفهان در سفرنامهء شاردن به وسيلهء آقاى حسين عريضى ، معلم دانشكدهء ادبيات اصفهان ، ترجمه و منتشر شده است . ) جمعيت اصفهان از دويست سال قبل روزبه‌روز كاهش يافته است . ولى ششصدهزار نفر جمعيّتى را كه سيّاحان قرن هفدهم به آن نسبت داده‌اند ، به‌نظر درست مىآيد . امروز با اين وضع ، سرشمارى كردن اهالى مشكل به‌نظر مىرسد ؛ باوجود اين ، شايد حدود يكصدهزار نفر جمعيت داشته باشد . ميرزا حسين خان ، فرزند محمد ابراهيم خان ، تحويلدار اصفهان ، مؤلف جغرافياى اصفهان ، جمعيت اصفهان را در دورهء سلطنت فتحعلى شاه قاجار 000 ، 250 نفر ، در دورهء محمد شاه قاجار 000 ، 170 نفر و در سال 1294 ه ق 000 ، 50 نفر ضبط كرده است . هانرى رنه دالمانى « 1 » ، كه در سال 1907 م / 1324 ه ق اصفهان را ديده است ، در سفرنامهء خود ( از خراسان تا بختيارى ) چنين نوشته است : تعيين جمعيت اصفهان در زمان‌هاى مختلف ، ولو آن‌كه تقريبى هم باشد ، بسيار مشكل است . شاردن ، كه غالبا به نوشته‌هاى او مراجعه مىكنيم ، مىنويسد : زمانىكه من در اصفهان اقامت داشتم ، جمعيت اين شهر به‌طور دقيق معين نبود . در نوشته‌هاى مورّخان هم اختلافاتى ديده مىشود كه حداقل ششصدهزار نفر و حداكثر يك‌ميليون نفر است . اولئاريوس « 2 » ، نمايندهء دوك هلشتاين ، كه در اواخر نيمهء اول قرن هفدهم ميلادى مدتى در دربار شاه صفى به‌سر برده است ، مىنويسد : جمعيت

--> ( 1 ) . Henry - Rene D'Allemagne ( 2 ) . Olearius